“GÖNÜLLÜLÜK, İNSANIN KENDİNE KARŞI SORUMLULUĞUDUR”
Alisa Çiçek Akyol, yıllardır sürdürdüğü gönüllü faaliyetleri, engelli bireyler ve aileleriyle yürüttüğü sosyal projeler, doğa ve insan odaklı çalışmalarıyla sivil toplum alanında fark yaratan isimlerden biri… Onun yaklaşımında gönüllülük, bir görev değil; insan olmanın doğal bir uzantısı.
Bu söyleşide Uzman İhale olarak Alisa Çiçek Akyol ile gönüllülüğün anlamını, sosyal sorumluluğun sınırlarını ve toplumla kurulan sahici bağın nasıl inşa edildiğini ve Akyol’un sosyal yönü ile STK çalışmaları üzerine konuştuk.
Uzman İhale: Sayın Akyol bizimle söyleşi yaptığınız için çok teşekkür ederim. Öncelikle sizi merak eden okurlarımız için kendinizden kısaca bahseder misiniz?
Alisa Çiçek AKYOL: Hoş buldum. Ben de teşekkür ederim sosyal sorumluluk ve gönüllülük hususlarına önem verdiğiniz için. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Denetim ve Risk Yönetimi bölümünde yüksek lisansa başlarken felsefeye olan merakımla eş zamanlı İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünü okudum. Öncesinde 2008-2019 yılları arasında İnsan Kaynakları Yönetimi Dergisi 2019’dan itibaren de Platform Dergisi için belediye başkanları ve büyükelçiler ile röportaj bölümünü yönetirken eş zamanlı canlı radyo programları yapıp sundum. Şu an bir kurumda risk analiz uzmanı olarak görev yapıyorum. İki yıl okçulukla ilgilendim. Üniversite yıllarında başladığım fotoğrafçılığa gezi ve kamplarla devam ediyorum. Doğa yürüyüşü alanlarına meraklıyım. Seyahat etmeyi, farklı yerler ve insanlar görmeyi çok seviyorum. Seyahat sırasındaki gözlem ve çektiğim fotoğrafları çeşitli haber sitelerine ekliyorum.
Uzman İhale: STK çalışmaları hayatınızda nasıl bir yer tutuyor?
Alisa Çiçek AKYOL: STK çalışmaları benim için bir “ek faaliyet” değil, yaşam biçimi. Toplumla kurduğum en sahici bağ bu alanda oluşuyor. Felsefi Danışmanlık Derneği üyesiyim. Ayrıca Leman Gebizli Tüm Engellilere Umut Işığı Derneğinin kurucularındanım. TEMA Vakfı, Uluslararası Tüm Engellilere Yardım Federasyonu (UTEF), İnsan, Kitap ve Toplum Araştırma Derneği üyesi olup Telli Turna Doğa Derneği Etimesgut ilçe temsilcisiyim. Ayrıca etkinliklerde müzisyen bulmak kolay olmadığı için Mamak Belediyesi Türk Halk Müziği Konservatuarına katıldım ve bir yıl gecikmeli mezun oldum. Sonrasında konservatuardaki ekiple çok güzel etkinler yaptık.
Uzman İhale: Sizi gönüllü çalışmalara yönlendiren temel motivasyon neydi?
Alisa Çiçek AKYOL: İnsanın yalnızca kendisi için değil, başkaları için de sorumluluk taşıması gerektiğine inanıyorum. Bu bilinç çocukluğumdan beri içimde var. Babam bu konulara çok hassasiyet gösterirdi. Rol modelim, kahramanım babam olunca haliyle onun izinden gittim. Mesela GEA Arama Kurtarma kapsamında Ankara İl Acil Durum Arama Kurtarma Birlik Merkezinde iki dönem uygulamalı arama ve kurtarma eğitimi aldım. TRT Avaz için “Türk Dünyasından İzler” programında seslendirme yapmam Milli Kütüphanede görme engelliler yararına arşive sesli kitap okumamı tetikledi. Çeşitli bakanlık, belediye, huzurevi ve üniversite işbirliği ile farkındalık etkinlikleri organize ettim. Çevremdeki insanlar evimde ayaklarını uzatıp keyif yapmak varken bu yoğun çalışmalardan maddi bir gelirim olmadığı halde kendimi hırpalama sebebini anlamadıklarını her defasında ısrarla söyledi. Tam olarak ben de böyle düşünenleri anlamıyorum.
Uzman İhale: Engelli bireylerle yürüttüğünüz çalışmalar sizin için ne ifade ediyor?
Alisa Çiçek AKYOL: Bu çalışmalar bana insan onurunun ne kadar güçlü bir kavram olduğunu sürekli hatırlatıyor. Engellilik değil, engellerin varlığıdır asıl sorun. 6 Şubat depreminden etkilenen üniversite öğrencilerine deprem anından itibaren üç yıl mentörlük yaptım. Deprem olduğu andan itibaren günün her saatinde iletişim halindeydik. An be an ne yaşadıklarını gördüm. Onlarla birlikte organize olarak, yardım dağıtımında aktif görev aldık, birbirimizin yaralarını beraber sardık. Gördük ki engellerdi sorun olan engellilik değil.
Uzman İhale: Telli Turna Doğa Derneği temsilciliği sizin için ne anlam taşıyor?
Alisa Çiçek AKYOL: Doğa ile kurduğumuz ilişki, insanlık sınavımızdır. Doğayı korumadan insanı koruyamayız. Merkezi Muş ilinde bulunan Telli Turna Doğa Derneğinin ilkeli duruşu ve doğaya nazik davranmasını çok takdir ettim. Tam olarak aradığım ortamdı. Ben aralarında olmayı teklif ettim Başkan Kasım AVCI da kabul etti. Muş’taki kuş türlerini, fotoğraflarını, yaşam alanlarını ve özelliklerini kitap haline getiren arkadaşlarımız çok güzel bir eser yarattı. Öyle güzel çalışmalar yaptılar ki, sizin vesileniz ile hepsine ayrı ayrı teşekkür ederim.
Uzman İhale: STK’larda en çok zorlandığınız nokta nedir?
Alisa Çiçek AKYOL: İyi niyetli insanların sistemsizlik yüzünden çok yorulması. Gönüllülük sürdürülebilir olmalı. Şimdi burada biz bize konuşuyoruz. Öyle çok etkinlik yaptık öyle çok insana dokunduk ki. Tabii ulaşamadıklarımız da oldu maalesef. Kurumlardan bu etkinlikleri yapacağımız salon için kira isteyenler bile oldu. Toplumu dönüştüren büyük değişimler çoğu zaman sessiz adımlarla başlar. Bir insanın bir başka insanı fark etmesiyle, bir çocuğun elinden tutulmasıyla, bir engelin görünür kılınmasıyla… İşte tam da bu noktada sivil toplum çalışmaları, yalnızca yardım değil; vicdan, eşitlik ve ortak yaşam bilinci üretir. Bu bilinçte olanlar bizden kira isteyemezdi örneğin.
Uzman İhale: En çok etkilendiğiniz saha deneyimi hangisiydi?
Alisa Çiçek AKYOL: Bir engelli bireyin “Beni ilk kez gerçekten gören biriyle konuşuyorum” demesi. O cümle tüm yorgunluğumu sildi. Güzellik uzmanlarıyla belediye ve huzurevi ziyaretlerimizde engellilere ve engelli yakınlarına bakım yapmıştık. Hizmet eden arkadaş sayısı inanılmaz çoktu. Destek istediğimiz güzellik uzmanları birer personeliyle koşup gelmişti. Hem de öyle görünmek için değil canla başla çalışmak için. Arkadaşlarımız, isteyen tüm engelli ve yakınlarına kişisel bakıma ilaveten özel saç bakımı ve makyaj da yaptı. Bu bakımın yapıldığı engelli annesi olan bir hanım aynaya bakınca kalakaldı ve ağlamaya başladı. Ben de panik oldum yanlış bir şey mi yaptık, üzdük mü diye düşündüm. GUSİD Başkanı kıymetli Hocam Elif Şebnem TÜRE’ye durumu anlattım ve yardım istedim. Elif Hoca hanıma sarıldı sımsıkı. Sonra kadın kendini toparlayıp bize döndü ve “Ben kendimi ilk defa böyle gördüm. Sanki aynada başka biri var. Ben bu kadar güzel miydim?” deyince tabi duygusal anlar yaşadık.
Uzman İhale: Sosyal projelerde başarıyı nasıl tanımlarsınız?
Alisa Çiçek AKYOL: Sadece fotoğrafla değil aynı zamanda hayatla ve dönüşlerle ölçüyorum ben. Bir insanın hayatına dokunabiliyorsanız başarılısınızdır. Bizi arayanlar o kadar çok arttı ki. Huzurevlerinden sürekli telefon alıyoruz mesela; “Arkadaşlarınızla gelir misiniz? Yaşlılarımız yolunuzu gözlüyor,” diye. Ben genelde sohbet etmeyi seven arkadaşlarımla huzurevi ziyaretlerine giderim. Her birimiz ayrı ayrı sohbet ederiz orada yaşayanlarla. Bir ziyaretimiz sırasında çokça fotoğraf çekildik. Yaşlılardan birinin “Herkes gelip fotoğraf çekip gidiyor,” demesi çok içime dokundu. O çekilen fotoğrafları baslı olarak onlara tekrar getirip verdiğimde çok mutlu oldular. Aradan zaman geçince telefonum çaldı. Arayan hanım bizi huzurevine davet etti. Onları bekletmemek için arkadaşlarımı önden gönderirken ben de müzisyen arkadaşlarımı almaya gittim. Huzurevindeki arkadaşım arayıp; “Burada yaşlılardan biri elinde seninle çekildiği fotoğrafı herkese gösterip bunu da çağırın diyor haberin olsun, sohbet etmek istiyormuş,” dedi. Huzurevine vardığımda müdüre hanım huzurevindekilerin birlikte çekildiğimiz fotoğrafları duvarlarına astığını anlattı. Düşünebiliyor musunuz? Çocuklarını, sevdiklerini bekler gibi bekliyorlar bizi.
Uzman İhale: Gençlerin STK’lara yaklaşımını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Alisa Çiçek AKYOL: İstek var ama yönlendirme yeterli değil. Gençler doğru alanla buluştuğunda mucizeler yaratabilir ki yaratıyorlar. Yönderlik edilmesi gerek. Düşünün ki bizler tüm kanalları zorladığımız halde sorunlarla karşılaşıyoruz. STK larda gönüllülere gerçekten çok ihtiyaç var. Mesela KAMU-DER İşitme Engelliler Komisyon Başkanı Hasan Hüseyin AYAZ neredeyse tüm etkinliklerimize katılım sağlayarak destek oluyor. Duyma engelli arkadaşlarla iletişim kurmada ise işaret dili tercümanı Mehtap AYKANAT her daim yanımızdadır. Bu vesile ile kendilerine buradan da teşekkür ediyorum.
Uzman İhale: Kadın odaklı çalışmalara bakışınız nedir?
Alisa Çiçek AKYOL: Kadını güçlendirmek, toplumu güçlendirmektir. Kadın yalnızca desteklenen değil, karar veren olmalıdır. Uçan Süpürge Film Festivalinde uzun yıllar aktif görev aldım. Uçan Süpürge Vakfı ve İrlanda Büyükelçiliği destekli yerel kadın muhabirler ağında iki dönem kadın sorunlarına yönelik haberler hazırladım. Kolektif yazarlık atölyelerinde ortak havuzda neler yaşandığını yakından görünce farkındalığım daha da arttı. Bu çalışmaların geniş bir kitleye yayılması asıl önemli konu.
Uzman İhale: Sosyal sorumluluk ile kariyer arasında nasıl bir denge kuruyorsunuz?
Alisa Çiçek AKYOL: Ben bu ikisini hiçbir zaman ayırmıyorum. Sosyal sorumluluk kariyerimi daha da anlamlı kılıyor çünkü.
Uzman İhale: STK’larda liderlik nasıl olmalı?
Alisa Çiçek AKYOL: Yukarıdan bakan değil, birlikte yürüyen bir liderlik anlayışı olmalı. Bu konuda uzun yıllar radyo programı yaptım. Sivil Söyleşi isimli radyo programıma STK başkanlarını ve üyelerini konuk ettim. Bu konuda farkındalık oluşturmak için elimden geleni yapmaya çalışıyorum.
Uzman İhale: STK’ların toplumu dönüştürme gücü sizce nedir?
Alisa Çiçek AKYOL: Devlet politikalarından daha hızlı farkındalık oluşturabilirler. Çünkü sahadadırlar. Sahanın gücü inanılmazdır. Sivil toplum çalışmaları yalnızca yardım etmekten ibaret değil; aynı zamanda birlikte iyileşmenin ve birlikte güçlenmenin bir yoludur.
Uzman İhale: Sizi en çok gururlandıran sosyal çalışma hangisiydi?
Alisa Çiçek AKYOL: Engelli bireylerin doğum günlerinde onlara özel düzenlenen organizasyonlar. Çünkü orada yalnızca mutluluk var. En son bir belediyede özel çocuklarımızın doğum gününe davet ettiğimiz pasta ustaları ile birlikte yaptığımız pastalarla doğum günü kutladık. Sarıldık, eğlendik, güldük ve oynadık el ele. Gerçekten inanılmaz bir tablo vardı. Pastaları yaparken öyle keyifliydiler ki. Ayrıca başka bir belediyede güzellik uzmanlarımızın desteği ile yüzlerce özel bireye kişisel bakım hizmeti verdik. GUSİD Başkanı Elif Şebnem TÜRE’nin de aktif çalıştığı etkinlikte duygusal anlar yaşadık. Bir engelli bireyin ayaklarında ciddi yaralar ve mantar vardı. Güzellik uzmanı arkadaşımız büyük özen göstererek tedavi düzeyinde destek verdi. Engelli birey yakınları bu hizmeti parayla bile alamadıklarını söylediğinde tüm emek verenlere tekrar tekrar teşekkür ettik.
Uzman İhale: Sosyal çalışmalar size ne kazandırdı?
Alisa Çiçek AKYOL: Empati, sabır, şükür ve insanı daha derinden anlama yetisi kazandırdı. Birlikte olunca dünyanın nasıl da güzelleştiğini gördüm. Her koşulda birlik olmamız ve yaralarımızı birlikte sarmamız lazım. Bir birlikte güzel ve güçlüyüz. Mesela bu ay üyesi olduğum İnsan, Kitap ve Toplum Araştırmaları Derneği Başkanı Ahmet Sandal ile Ankara Ümitköy Türk Telekom Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde öğrencilere bilgilendirici ve motivasyon dolu bir seminer gerçekleştirdik. Seminerde gençlerin hedef belirleme, sorumluluk bilinci, doğru iletişim, risk farkındalığı ve geleceğe hazırlık sürecinde dikkat etmeleri gereken konular üzerine hem deneyimlerimizi hem de tarihsel olaylardan örnekler vererek onların da aktif katılımını sağladık. Işıl ışıl gözlerle soru yağmuruna tuttular bizi. Öyle güzeldi ki hepsine ayrı ayrı dokunmak. Bir kişiye bile ilham olabilsek ne mutlu.. Başka bir etkinliğimizde ise bağlama tutan minik ellerden oluşan bir ekibe sahne verdik. Ağa Ceylan İlkokulundan kıymetli hocamız Eyüp DERDİYOK’un çalıştırdığı öğrencileri Mina Lalin Paşa, Yamaç Tuğra Paşa, Azra Erol, Mert Yeşilyurt, Akın Cuni, Osman Arda Yıldız, Muhammed Faruk Köse, Burak Başol, Mustafa Alp Pamukoğlu, Semih Özsuca ve sınıf anneleri Özlem Taşdemir Paşa’ya sizin aracılığınızla tekrar çok teşekkür ederim. Bu minik ellerin sahnede nasıl devleştiğini gördük. Muhteşem bir andı. Öyle güzel bağlama çalıp türkü söylediler ki hepsi harikaydı. Çocuklarımızın anılarında yer alma düşüncesi bile inanılmaz bir his.
Uzman İhale: Çok yönlü biri olduğunuzu biliyoruz. 13 – 21 Aralık 2025 tarihleri arasında 42. Uluslararası TÜYAP kitap fuarında imza gününüz vardı. Bize biraz bundan bahseder misiniz?
Alisa Çiçek AKYOL: Elbette. Çok güzel bir deneyimdi. İnanılmaz bir keyifmiş kitap imzalamak. Çoğunluğu kadın yazarlardan oluşan iki kitabımız çıktı. Talep o kadar yoğundu ki fuarda ikinci hafta ikinci baskı yaptık. Henüz tek yazarlı bir kitabım yok. Germen yayınlarından çıkan Mastercamp yazarları ve Bookcamp Sanat Kulübü katılımcılarıyla kaleme aldığımız İS isimli kolektif kitapta “Yıl 2002” isimli öyküm var. Kitabımızın ismini “Hem karanlığın hem aydınlığın kapısı olan, hem yok eden hem doğuran… Doğasında ihtişamlı bir çelişki barındıran ateşi, kelimelerimizle söndürmeye çalıştık. Geriye “İS” kaldı,” sözleriyle özetledi kitabımızı eğitmenimiz ve kıymetlimiz Yücel CÜRE. Edebiyatist yayınevinden “Kuyu” isimli öykümün bulunduğu TERK isimli kolektif kitap için arınmanın hafifliğini, güven duygusunun eşsizliğini, birbirine sıkı sıkı sarılan kadınların tarifsiz güzelliğini ve görünmek için değil başarmak için verilen emeğin asla takdirsiz kalmayacağını, bir kez daha kitabımızla hatırlatan sevgili hocam Yücel CÜRE iyi ki varsın diyorum. Bu iki kolektif kitabın geliri Koruncuk Vakfı aracılığıyla eğitim bursuna bağışlanıyor.
Uzman İhale: Sayın Akyol başka yayınlarınız var mı?
Alisa Çiçek AKYOL: Evet var. Nobel yayıncılıktan “Kamu Kurumlarında İç Denetim Uygulamaları” isimli kitabın ilk bölümünü yazdım. Ayrıca Denetişim Dergisine kıymetli Hocam Dr. Nihat AKBULUT yönderliğinde “Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yapısında Kamu Kurumlarında İç Denetim Faaliyetlerinin Durumu” isimli makale yazdım.
III. Bilsel Uluslararası Truva Bilimsel Araştırmalar ve İnovasyon Kongresi, III. Uluslararası Kamu İç Denetim Kongresi ve I. Uluslararası Felsefi Danışmanlık Kongresi (ASBÜ ve Felsefi Danışmanlık Derneği) Kongresinde bildiri hazırlayıp sundum.
Uzman İhale: Son olarak gönüllülük yapmak isteyenlere ne söylersiniz?
Alisa Çiçek AKYOL: Bir şeyleri değiştirmek için büyük güce değil, büyük vicdana ihtiyaç var. Toplumsal sorumluluk bir tercih değil, ortak bir insanlık görevidir. Çünkü gerçek dönüşüm, birilerinin elini uzatmasıyla değil; herkesin sorumluluk almasıyla mümkün oluyor. Gönüllülük, merhametten önce adaletle, duygudan önce bilinçle şekilleniyor. Ve belki de en önemlisi: Toplumu değiştirenler, en çok kendini değiştirmeye cesaret edenlerdir.
Uzman İhale: Sayın Akyol bize röportaj verdiğiniz için İKTA-DER adına çok teşekkür ederim.
Alisa Çiçek AKYOL: Ben de teşekkür ederim. Sosyal sorumluluk konusunda hassasiyet gösterdiğiniz için.
Uzman İhale: Alisa Çiçek Akyol’un sözleri, bize birliğin ve duyarlılığın nasıl kıymetli olduğunu gösteriyor. Kendisine ve ekibine çok teşekkür ederiz.
