RİSK
Çalışma hayatımızda kişilerden kaynaklı veya doğa olayları gibi çeşitli sakıncalı durumlarla karşı karşıya kalabiliriz. Bu olumsuz etkenlere karşı hızlı ve doğru önlem alabilmek iş hayatımızın kalitesini büyük oranda arttırır. Dolayısıyla risk analizine dair rapor hazırlamak çalışmaları kolaylaştırır. Risklerin değerlendirilerek ihtimallerin ölçülendirilmesi, analizin nasıl, neye göre ve neden yapıldığının bilinmesi iş hayatında son derece önemlidir.
Risk Analizi Nedir?
Risk analizinin amacı, risklerin seviyesini tanımlayarak işletmenin esas girişim ya da kritik projelerine zararı olabilecek “riskli olaylara” yol açabilen bütün potansiyel tehditleri belirleyip değerlendirmektir. Risk analizi, riski olasılık ve etki potansiyeline göre öncelikli hale getirir. Böylece riskin kapsamlı bir biçimde değerlendirilerek etki analizinin yapılmasıyla, riskler iyi bir biçimde yönetildiği için önlem alınabilir.
Risk analizi, işletmenin verimlilik düzeyini artırdığı gibi fayda verir. Bu faydalar:
Bilgilendirilmiş Karar Verme Mekanizması: Risk analizi sonucunda elde edilen detaylı bilgiler karar vericinin bilinçli ve proaktif seçim ve plan yapmasını kolaylaştırır.
Etkili Bütçeleme ve Planlama: Potansiyel risklerin belirlenmesiyle işletmeler kaynakları çok daha iyi tahsis edebildiği gibi acil durum planı da geliştirebilir hale gelir.
Uyumluluk Gerekliliğini Karşılamak: Çoğu sektörde, ilgili sektörü denetleyen düzenlemeler gereği risk analizi zorunludur. Bu nedenle, kurumların uyumlu kalıp önemli yasal cezai durumlardan kaçınmasını sağlar.
Organizasyonun Sürekliliği: Risk analizi, organizasyonda yaşanabilecek riskleri detaylı tespit edebildiği için daha iyi yönetmeye de hazırlık yapıp organizasyondaki faaliyetlerin devamlılığını sağlar.
Paydaş Güveninin Artması: Risk analizini titiz bir biçimde yapmak, bir kurumun sağlıklı bir risk yönetim sürecine hâkim olduğunu gösterir. Bu durum yatırımcı, müşteri ve çalışanlarla beraber paydaşların kurum hakkındaki öngörü ve sürekliliğine olan güveni artırır.
Risk Analizi Nasıl Yapılır?
Risk analizi için temelde, oluşabilme ihtimali olan sakıncalı durumların tespit edilmesiyle başlar. Bu durumlar belirlendikten sonra analiz edilerek netleştirilir. Durumlara karşı alınması gereken önlemler ve risk anında yapılacak işler kararlaştırılır. Tüm bu süreçler raporlanır.
İş yerindeki her birim için ayrı ve özel bir risk değerlendirmesi yapmak çalışmanın özenli yapıldığını gösterir. Böylece riskler spesifik olarak belirlenmiş olur. Risk analiz edilerek belirlendikten sonra alınacak önlemler belirlenir.
Analiz yapıldıktan sonra ilk hedef yüksek risklerden kaçınmaktır. Belirlenen riskli durumların, çözümlerin ve önlemlerin çalışanlarla paylaşılması işletmeye büyük fayda sağlar.
Risk Analizi Türleri:
Riskleri önleme, tespit etme ve araştırma hususlarında risk yönetimi süreci yönetilir. İşletmeler riskleri daha iyi anlayarak yönetebilmek için birden fazla tür kullanır.
Risk-Fayda Analizi:
Risk-fayda analizi, bir şirketin belirli risklerin hangi kategoriye girebileceğini belirlemesine yardımcı olur.
İş Etkisi Analizi:
Etki analizi, potansiyel bir riskin etkisinin ne kadar yıkıcı olabileceğini belirler.
İhtiyaç Değerlendirme Analizi:
İhtiyaç değerlendirme analizi, işletmenin faaliyetlerindeki eksiklik ya da boşlukları ortaya çıkarır. Böylece risk azaltma kaynaklarının nereye tahsis edilmesi gerektiğine karar verilir.
Delphi Yöntemi:
Delphi yönteminde belirli riskler hususunda derin bilgiye sahip uzmanlara danışıp bazı eylemlerin ne kadar riskli olabileceği tahmin edilir. İşletmede farklı birimler kendi arasında ne kadar çok bilgi paylaşırsa, tüm potansiyel risklerin belirlenip azaltılması hususunda o derece başarı sağlanır.
Kök Neden Analizi:
Amacı, gelecekte işletmede aksamaya sebep olabilecek mevcut süreçleri belirlemektir. Mesela, uzun süredir kullanılan ve güncelliğini yitirmiş bir yazılım, şirketi veri ihlalin ya da daha etkili dijital araçlara sahip bir rakibe karşı savunmasız hale getirebilir.
Risk Yönetimi, insan hayatı ve çevre güvenliği ile alakalı risklerin değerlendirilerek kontrol edilmesine dair politikalar, tecrübeler ve kaynakların sistematik biçimde uygulanma süreci olması sebebiyle konu önemlidir.
