İhaleye fesat karıştırma suçu ihalenin usulüne uygun yapılmasını ve sonuçlanmasını engelleyen hukuka aykırı fiil ve eylemlerin sergilenmesiyle oluşur. Kamu idareleri tarafından yapılan ihalenin mevzuatta belirlenen kurallar dışına çıkarak haksız kazanç ya da çıkar elde etmek için ihalenin seyrini değiştirmek kastıyla gerçekleştirilen fiil veya eylemlerle ihaleye fesat karıştırma suçu vücut bulur. Bu suçu işleyen kişiler hakkında 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası istemi uygulanmaktadır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 235. Maddesinde ihaleye fesat karıştırma suçu işlenmiştir.
TCK 235:
“Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”
İhaleye Fesat Karıştırma Suçu Nasıl Oluşmaktadır?
Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan ihalelere kasten hatalı liste vermek, kurul ve kurumu yanıltıcı eylemlerde bulunmak ve hatalı işlem yapmak ihaleye fesat karıştırma suçudur.
İhale, kamu kurum veya kuruluşlarının ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetleri en uygun maliyet ve en kaliteli olacak şekilde temin edebilmesi için istekli kişiler arasında yapılan bir yöntemdir. En avantajlı teklifi veren kişinin kazanmasıyla sonuçlanır. İhaleye fesat karıştırma suçunun oluşma şekli TCK 235/2 ‘ ye göre şöyledir:
a) Hileli davranışlar:
1. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye veya ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek,
2. İhaleye katılma yeterliğine veya şartlarına sahip olmayan kişilerin ihaleye katılmasını sağlamak,
3. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olduğu halde, sahip olmadığından bahisle değerlendirme dışı bırakmak,
4. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olmadığı halde, sahip olduğundan bahisle değerlendirmeye almak.
b) Tekliflerle ilgili olup da ihale mevzuatına veya şartnamelere göre gizli tutulması gereken bilgilere başkalarının ulaşmasını sağlamak.
c) Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle ya da hukuka aykırı diğer davranışlarla, ihaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye, ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek.
d) İhaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları.”
“Yukarıdaki fıkralar hükümleri, kamu kurum veya kuruluşları aracılığı ile yapılan artırma veya eksiltmeler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu kurum veya kuruluşlarının ya da kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler veya kooperatifler adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara fesat karıştırılması halinde de uygulanır.”
İhaleye fesat karıştırma suçunun temel cezası TCK md. 235/1 ‘ e göre şöyledir:
‘’Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır’’